1 – Houd een vast weekschema aan
Zoals bij elke activiteit moet je trouw blijven oefenen op piano om vooruit te komen. Denk je dat je je niveau in een sport kunt verbeteren door maar één training per twee maanden te doen? Nee. Bij piano is dat net zo.
Bepaal daarom meteen hoeveel sessies je per week gaat doen. We raden aan om te beginnen met 3 of 4 sessies per week. Net als bij gewone lessen op een muziekschool heb je ook bij thuis piano leren een zekere regelmaat nodig voor goede resultaten. Je kunt kiezen om na school of werk te oefenen, of om 6 of 7 uur ’s avonds. Je weekschema kan er bijvoorbeeld zo uitzien: maandag, woensdag, vrijdag en zondag. Met zo’n schema heb je tussen elke sessie een rustdag, en dat versterkt je cognitieve vermogens tijdens het oefenen.
Het is aan jou om je te organiseren zoals je wilt, afhankelijk van je motivatie en je tijd. Het belangrijkste is dat je je schema op de lange termijn volhoudt. Als je het een paar maanden volhoudt, zul je al snel merken dat je inspanningen beloond worden.
2 – Weg met afleiding tijdens het piano oefenen
Als we moeten werken (school, werk, sport), worden we altijd verleid om ons af te leiden met dingen die minder vermoeiend en leuker zijn. Hoe vaak zat je tijdens de les of een werkoverleg op Facebook? Iedereen heeft de neiging dat te doen. Bij piano leren is dat niet anders.
Toch vertraagt het onze vooruitgang aanzienlijk. Het is dus belangrijk om je niet te verspreiden. Zet voor elke pianosessie je telefoon op vliegtuigmodus, sluit de tabbladen met sociale media op je computer en ga naar een rustige kamer in huis, bijvoorbeeld je slaapkamer. Het belangrijkste is dat je gedurende je hele sessie geconcentreerd blijft. Zo ga je veel sneller vooruit.
3 – Stel voor elke sessie concrete doelen
Als je aan je sessie begint, is het belangrijk om doelen te stellen die je aan het einde van de sessie moet hebben bereikt. Met deze methode daag je jezelf uit en kom je heel snel vooruit. Zodra je je doel bereikt, voel je voldoening, en dat motiveert je nog meer om door te zetten.
Als je bijvoorbeeld beginner bent en een makkelijk nummer op piano leert, kun je als doel stellen dat je de volgende 10 seconden van het nummer kunt spelen. Als je pianoakkoordenoefent, kun je als doel stellen dat je aan het einde van de sessie 4 majeurakkoorden vloeiend kunt spelen.
Let op: deze methode werkt alleen goed als je haalbare doelen voor de sessie stelt. Zet jezelf niet als doel om in maar 30 minuten een heel nummer van 3 minuten te kunnen spelen: dat lukt niet en het demotiveert je. Je moet stap voor stap werken. Met deze methode ga je heel snel vooruit en beleef je echt plezier aan je pianosessies.
4 – Kies voor korte maar frequente sessies (20 – 30 minuten)
Korte sessies van 20 tot 30 minuten zijn altijd beter dan lange sessies van meerdere uren. Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat de cognitieve capaciteiten van de hersenen na 20 tot 30 minuten intellectuele inspanning afnemen. Je raakt sneller afgeleid en onthoudt minder van wat je leert.
Laten we deze wetenschappelijke kennis toepassen op onze manier van piano oefenen. Kies liever voor sessies van 20 tot 30 minuten, meerdere keren per week (3 tot 4 keer), dan voor lange sessies eens per maand. Deze werkwijze is veel efficiënter. Daardoor kun je echt snel vooruitgaan.
Als je piano leert, moet je dus efficiënt en trouw zijn tijdens je sessies. Het is werk voor de lange termijn dat na een paar maanden uitstekende resultaten oplevert. Bovendien zorgen de vele kleine sessies die zich over enkele maanden opstapelen ervoor dat je de stof op de lange termijn beter opneemt. Met deze techniek onthoud je ook wat je maanden geleden tijdens je eerste pianosessies hebt geleerd.
5 – Begin altijd met een warming-up
Elke activiteit begint met een warming-up. Kun je je voorstellen dat je een sportsessie begint zonder je op te warmen? Nee, want je spieren moeten warm zijn voordat je begint. Piano is niet anders. Het is ook een lichamelijke activiteit, vooral door de herhaalde bewegingen van de vingers en handen, die spierpijn kunnen veroorzaken. Door je op te warmen kunnen je spieren en pezen rustig op gang komen, waardoor je minder pijn hebt als je speelt. Zo kun je je tijdens je pianosessie nog beter op je doelen richten.
De pianooefeningen die het meest worden gebruikt om aan het begin van een sessie de vingers op te warmen, zijn de toonladders. Maar je kunt ook je eigen oefeningen kiezen. Daarvan zijn er genoeg op internet en je kunt uit duizenden kiezen wat het beste bij je past. Lees ons artikel over pianovingerzetting om er meer over te ontdekken.
Als je warming-up klaar is (5 tot 10 minuten is genoeg), kun je met je sessie beginnen en je doelen bereiken.
6 – Sla geen stappen over
De meest gemaakte fout bij het begin van piano spelen is stappen willen overslaan. Wat ons zin heeft gegeven om piano te spelen, is vaak een vriend die geweldig speelt, het optreden van een pianist die we op internet of in een concert hebben gezien, nummers waar we vaak naar luisteren en die we al lang willen spelen, … Er zijn veel redenen om aan dit mooie avontuur te beginnen.
Het is belangrijk om je bewust te zijn van je niveau als je begint met piano. Ga dus stap voor stap en stel doelen die steeds iets moeilijker zijn. Begin met basis pianooefeningen die elke beginner doet. Zodra je je er prettig bij voelt, verhoog je de moeilijkheidsgraad.
Kies niet meteen een heel moeilijk nummer waar je dol op bent. Begin liever met heel simpele nummers (ook al vind je ze minder leuk). Zie die simpele nummers als oefening voordat je aan je moeilijkere nummer begint.
Stappen overhaasten kan demotiverend zijn. Je merkt dat het heel moeilijk is en je gaat denken dat je slecht bent en nooit het niveau zult halen. Niets is minder waar. Piano leren spelen is een kwestie van methode, werk en opbouw. Stel doelen die bij je niveau passen, en je gaat sneller vooruit dan je denkt.
7 – Wissel de soorten sessies af
Afwisseling is een essentieel onderdeel van alle leren. Wie volgt er graag saaie lessen die allemaal op dezelfde manier zijn opgebouwd? Dat leidt tot vermoeidheid, omdat er geen variatie is. Voeg daarom voortdurend nieuwe oefeningen, nieuwe uitdagingen, nieuwe warming-ups, nieuwe nummers en nieuwe technieken toe aan je pianopraktijk.
Merk je dat je tijdens het piano oefenen al lang vastzit op een oefening, houd dan niet vol. Kies tijdens de volgende sessie een andere oefening om te variëren en verschillende didactische aanpakken te combineren. Als je weken achter elkaar vastzit op iets, kun je je motivatie verliezen.
Denk er ook aan om speelsere oefeningen of methoden in je pianotraining op te nemen. Door pure oefentechnieken en plezier af te wisselen, kun je namelijk veel beter leren. Talrijke wetenschappelijke studies hebben bovendien aangetoond dat deze “gamification” in het leren veel invloed heeft op de vooruitgang van de leerling. Er zijn veel leuke oefeningen op internet die je kunt overnemen om je pianopraktijk te versterken.
8 – Vraag om feedback op je spel
Als je zelf piano leert, is het altijd moeilijk om feedback te krijgen die je aanzet om aan je zwakke punten te werken (vloeiendheid van bewegingen, bladmuziek lezen, posities op het klavier, het onthouden van pianonoten, het gebruik van de piano pedalen, …). Voor beginners kan dat demotiverend zijn, omdat ze de aanwezigheid van een ervaren persoon, zoals een pianoleraar, missen.
Feedback verzamelen tijdens onze sessies is essentieel om goede gewoontes te ontwikkelen en onder de best mogelijke omstandigheden vooruit te gaan. Een leraar is de beste manier om feedback te krijgen, maar niet de enige. Er zijn ook andere oplossingen. Op internet vind je veel apps waarmee je piano speelt terwijl de app luistert naar hoe je speelt. Sluit je piano gewoon aan op de app, zodat die je in realtime feedback kan geven. Dat kan een heel interessante en goedkope oplossing zijn, anders dan een pianoleraar.
Is geen van deze oplossingen iets voor jou, dan kun je je eigen feedbackmethode ontwikkelen. Pak een vel papier, schrijf alle elementen op die voor jou belangrijk zijn bij het piano oefenen (de belangrijkste basisregels vind je op internet) en observeer jezelf. Kijk naar de positie van je vingers, zet een spiegel naast je, maak een video van jezelf, vraag iemand uit je omgeving om naar je spel te kijken, … Er zijn veel manieren om zelf feedback te krijgen.
9 – Motiveer jezelf
Weet je nog die vriend, die pianist of dat nummer waardoor je piano wilde gaan spelen? Het is belangrijk om die motivatie altijd voor ogen te houden!
Ook al hoort het niet je prioriteit te zijn als je begint, omdat je stap voor stap moet werken en met de eenvoudigste oefeningen moet beginnen, het moet je einddoel zijn. Je kunt het over een paar maanden of een paar jaar bereiken. Het is wat je motiveerde toen je begon en wat je blijft motiveren in elke pianosessie.
Houd die motivatie altijd voor ogen: kijk regelmatig naar video’s van pianisten op internet, kijk hoe anderen het nummer spelen waar je van houdt en luister er steeds weer naar. Je moet kunnen dromen van dat niveau of van het kunnen spelen van dat nummer. Als je piano oefent, is dromen belangrijk en geeft het je een doel waardoor je hoe dan ook vooruitgaat.
10 – Beloon jezelf
Werken is belangrijk, maar ontspannen en genieten is minstens zo belangrijk. Beloon jezelf wanneer je iets moeilijks hebt gedaan. Voor elk doel dat je bereikt, moet je een manier vinden om jezelf te belonen: iets wat je ontspant of waar je blij van wordt.
Onbewust raakt je brein gewend aan dat prettige gevoel wanneer de moeilijkheid is overwonnen en het doel is bereikt. Dat maakt je pianosessies des te effectiever.
Het is belangrijk voor je geest en je moreel dat je tevreden en trots bent op wat je hebt bereikt. Het is die positieve instelling waardoor je blijft doorzetten en nog sneller vooruitgaat.
