Wat is de Canon van Pachelbel (Canon in D) ?
De Canon van Pachelbel is een klassiek stuk in vier tellen, geschreven rond 1680 en bestaande uit twee delen: een canon en een gigue voor 3 violen en basso continuo.
Het bijzondere aan dit nummer is dat je het op heel verschillende manieren kunt spelen (luchtig, majestueus, plechtig, snel, …).
Het werk was oorspronkelijk polyfoon, maar werd steeds meer bewerkt en voor elk instrument apart gespeeld. De pianoversie op La Touche Musicale hoort bij die geleidelijke ontwikkeling.
De Canon in D wordt tegenwoordig vaak gespeeld als ceremoniemuziek bij de intocht op bruiloften.
Wie componeerde de Canon?
De Canon is geschreven door Johann Pachelbel, een Duitse componist en organist uit de barok, geboren in 1653 in Neurenberg en overleden in 1706. Hij is nu een van de bekendste componisten van klassieke muziek ter wereld, vooral dankzij de roem van zijn Canon. Hij had trouwens ook zeker een plek verdiend in onze top 20 van de beroemdste pianisten uit de geschiedenis.
Wie was Johann Pachelbel?
Johann Pachelbel was een Duitse componist en organist.
Na zijn studie in Neurenberg vertrok hij naar Wenen, waar hij zich in 1673 vestigde. Wenen was toen de hoofdstad van het keizerrijk en had een zeer levendig cultureel leven. Muziek was in die tijd erg in trek.
Hij werd een bekend musicus in kringen van mecenassen en hofadel.
Daarna componeerde hij veel voor de kerk, waarmee hij een contract had. Hij schreef veel koraalpreludes voor de eredienst. Elk jaar moest hij een groots werk voor de kerk componeren om zijn kunnen en zijn vooruitgang als componist en organist te tonen. In die context schreef hij zijn beroemde Canon.
Waarom schreef Pachelbel zijn Canon?
Aan het eind van de zeventiende eeuw werkte Pachelbel voor de kerk en moest hij elk jaar religieuze werken schrijven om koren te begeleiden. De kerk eiste dat het werk van het lopende jaar altijd groter was dan dat van de voorgaande jaren, waardoor de taak steeds zwaarder werd.
In die periode schreef Pachelbel zijn Canon, die later wereldberoemd werd.
3 minder bekende anekdotes over de Canon van Pachelbel
1 – Pas heel laat beroemd
Anders dan Für Elise van Beethoven werd de Canon van Pachelbel pas wereldberoemd aan het eind van de jaren zestig, bijna 300 jaar na het ontstaan! De populariteit steeg razendsnel zodra in 1969 een album verscheen van het kamerorkest van Jean-François Paillard, met dit stuk. Die versie, met een veel modernere klank dan het origineel, maakte het publiek enorm nieuwsgierig naar de Canon van Pachelbel. In die tijd kwamen zulke moderne arrangementen van klassieke muziek niet vaak voor.
Sinds het begin van de jaren zeventig is het nummer dus talloze keren gecoverd, gearrangeerd en uitgevoerd, voor alle soorten instrumenten en genres. Van moderne bewerkingen voor koor of orkest tot rock, dance, pop en zelfs hiphop: vanaf de jaren zeventig werd de beroemde klassieker een universeel cultureel object, ook onder jazzpianisten.
2 – Van de kerk naar anime
De Canon van Pachelbel is zelfs door de Japanners gebruikt om hun animatiewerken emotionele kracht te geven. Je hoort hem bijvoorbeeld in de soundtrack van Neon Genesis Evangelion, een anime die erg populair is in Japan en ook in Frankrijk.
Het klassieke stuk klinkt meerdere keren in de anime en geeft de filmische scènes een vleugje nostalgie en kracht.
Dat staat ver af van de sfeer van de plek waarvoor het werd gemaakt: de kerk.
3 – Een directe invloed op het werk van Johann Sebastian Bach
Johann Pachelbel raakte bevriend met de vader van Johann Sebastian Bach, Johann Ambrosius Bach, toen hij in 1677 in Eisenach woonde. Hij gaf muziekles aan diens zoon Johann Christoph Bach, de oudere broer van Johann Sebastian. Hij werd zelfs peetvader van de kinderen van het gezin.
Als kind hoorde Johann Sebastian Bach dus de werken en de lessen van Pachelbel. Het is zeer waarschijnlijk dat Pachelbel, vooral met zijn Canon, grote invloed had op het werk van de beroemde componist. Hij is de belangrijkste schakel in de keten die Bach met zijn voorbeelden verbindt.
Fotocredits — Wikimedia Commons, afbeelding bijgesneden en verkleind.
Jean-François Paillard: Stefan.wolfrum, ‘Jean-François_Paillard.jpg’, CC BY-SA 3.0
Licentie: CC BY-SA 3.0 creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/
