Pachelbel’in Canon‘u nedir?
Pachelbel’in Canon’u, 1680 civarında yaratılmış, dört vuruşlu bir klasik müzik eseridir ve iki bölümden oluşur: 3 keman ve basso continuo için bir kanon ve bir jig (gigue).
Bu şarkının, birkaç farklı şekilde (hafif, görkemli, ciddi, hızlı…) yorumlanabilme özelliği vardır.
Aslında çok sesli olan eser, bu özelliğini giderek bırakarak her enstrüman için bağımsız bir biçimde giderek daha fazla uyarlanır ve çalınır hale gelir. Böylece La Touche Musicale’de bulunan piyano versiyonu da bu aşamalı dönüşümün bir parçasıdır.
Pachelbel’in Canon’u bugün sıklıkla düğünlerde gelin yürüyüşü müziğine eşlik etmek için kullanılır.
Canon‘u kim besteledi?
Canon eserinin yaratıcısı, 1653’te Nürnberg’de doğan ve 1706’da ölen, Barok döneme ait Alman besteci ve orgcu Johann Pachelbel’dir. Bugün dünyanın en bilinen klasik müzik bestecilerinden biridir; bunda özellikle Canon’unun kazandığı ünün payı büyüktür. Üstelik en iyi 20 ünlü piyanist listemizde de çok rahatlıkla yer alabilirdi.
Johann Pachelbel kimdir?
Johann Pachelbel, Alman bir besteci ve orgcuydu.
Nürnberg’de eğitim gördükten sonra Viyana’ya gider ve 1673’ten itibaren orada yerleşir. Viyana o dönemde imparatorluğun başkentidir ve çok gelişmiş bir kültürel hayata sahiptir. Müzik o zamanlar çok revaçta olan bir etkinliktir.
Hamiler ve saray soyluları çevrelerinde tanınan bir müzisyen olur.
Ardından, kendisiyle sözleşmesi olan Kilise için çok beste yapar. Ayin için çok sayıda koral prelüdü besteler. Her yıl, besteci ve orgcu olarak yeteneklerini ve ilerlemesini göstermek için Kilise’ye görkemli bir eser bestelemesi gerekir. Ünlü Canon’unu da bu çerçevede besteler.
Pachelbel, Canon’unu neden yazdı?
17. yüzyılın sonunda Kilise için çalışan Pachelbel, her yıl korolara eşlik edecek dinî eserler bestelemek zorundaydı. Kilise, içinde bulunulan yılın eserinin her zaman önceki yılların eserlerinden daha görkemli olmasını istiyordu; bu da görevi giderek zorlaştırıyordu.
Pachelbel, Canon’unu işte bu dönemde yazar; eser ilerleyen zamanlarda çok ünlü olacaktır.
Pachelbel’in Canon’u hakkında az bilinen 3 anekdot
1 – Çok geç gelen bir ün
Beethoven’ın Für Elise‘inin aksine, Pachelbel’in Canon‘u dünya çapındaki ününe ancak 1960’ların sonundan itibaren, yani yaratılışından yaklaşık 300 yıl sonra kavuştu! Popülaritesi, 1969’da Jean-François Paillard oda orkestrasının bu eseri yeniden yorumladığı bir albümün çıktığı andan itibaren baş döndürücü bir şekilde arttı. Orijinalinden çok daha modern seslere sahip bu versiyon, Pachelbel’in Canon‘una duyulan halk ilgisini gerçekten de büyük ölçüde artırdı. O dönemde klasik müzikler üzerinde bu kadar modern düzenlemeler yapılması sık görülen bir şey değildi.
1970’lerin başından itibaren bu şarkı, her tür enstrüman ve müzik türü için çok sayıda yeniden yorum, düzenleme ve icraya konu oldu. Koro ya da orkestra için modern transkripsiyonlardan rock, dans, hafif müzik ve hatta hip-hop türlerine uyarlamalara kadar, bu ünlü klasik müzik 70’lerden itibaren, caz piyanistlerinin dünyası da dahil, evrensel bir kültürel nesne haline geldi.
2 – Kiliseden Japon animasyonuna
Pachelbel’in Canon’u, Japonlar tarafından animasyon eserlerine duygusal güç katmak için bile yeniden kullanıldı. Örneğin Japonya’da, ama aynı zamanda Fransa’da da çok popüler bir anime olan Neon Genesis Evangelion’ın film müziğinde onu bulabilirsin.
Klasik beste animede birkaç kez çalınır ve sinematografik sahnelere nostaljik ve güçlü bir dokunuş katar.
Yaratıldığı asıl mekânın, yani Kilise’nin atmosferinden çok uzaktayız.
3 – Johann Sebastian Bach’ın eseri üzerinde doğrudan bir etki
Johann Pachelbel, 1677’de Eisenach’ta ikamet ederken Johann Sebastian Bach’ın babası Johann Ambrosius Bach ile arkadaş olur. Onun oğluna, Johann Sebastian’ın ağabeyi Johann Christoph Bach’a müzik dersleri verir. Hatta ailenin çocuklarının vaftiz babası bile olur.
Çocukken Johann Sebastian Bach, Pachelbel’in eserlerini ve öğretilerini duyuyordu. Pachelbel’in, özellikle Canon‘u aracılığıyla, ünlü bestecinin eseri üzerinde önemli bir etki bırakmış olması çok muhtemeldir. Bach’ı kendi modellerine bağlayan zincirin başlıca halkasıdır.
Fotoğraf kaynakları — Wikimedia Commons, kırpılmış ve yeniden boyutlandırılmış görsel.
Jean-François Paillard : Stefan.wolfrum, “Jean-François_Paillard.jpg”, CC BY-SA 3.0
Lisans : CC BY-SA 3.0 creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/
