Piyano pedalı: ne işe yarar ve nasıl kullanılır?

piyano pedalı

Piyano çalıyorsan ya da birinin piyano çaldığını hiç duyduysan, muhtemelen kendine şu soruyu sormuşsundur: piyano pedalları ne işe yarar?

Bu çok yaygın bir soru ve piyanoya yeni başlayanlar için yanıtı her zaman kolay değil. Pedal sayısı kullanılan piyano türüne göre değişir ve her pedalın belirli bir işlevi vardır. Peki bu işlevler neler?

Bu yazıda sana piyano pedalları hakkında her şeyi anlatmak istiyoruz: işlevleri, adları ve kullanımları. Hadi başlayalım!

Bu yazının yazarı Joris, şu kaynağı öneriyor: Yeni başlayanlar için 16 ücretsiz piyano dersi

İçindekiler

En sevdiğin şarkıları piyanoda çalmayı öğren

La Touche Musicale uygulaması, piyanoda kolayca çalabileceğin 2.500’den fazla şarkı sunar. Piyanonu cihazına bağla ve eğlenirken onları kendi hızında çalmayı öğren.

Piyano pedalları nedir?

Piyano pedalları, piyanonun alt kısmında bulunur. Genellikle her birinin çok belirli bir görevi olan üç farklı pedal vardır.

Akustik piyanolarda pedallar

Dik piyano de olsa kuyruklu piyano da olsa, tüm akustik piyanoların alt kısmında pedallar bulunur. Geleneksel piyanolarda her zaman 3 pedal vardı. Daha yeni piyanolarda ise bazen yalnızca iki pedal (en sık kullanılanlar) yer alır. Akustik piyanolarda pedallar, dijital piyanolardan farklı olarak tamamen akustik mekanizmanın parçasıdır ve bu yüzden piyanonun yapısına entegre edilmiştir.

akustik piyano pedalları
Akustik piyanoda pedal sistemi

Dijital piyanolarda pedallar

Dijital piyanolarda pedal sistemi isteğe bağlıdır. Genellikle yalnızca bir pedal (piyanistlerin en çok kullandığı pedal) piyanoya bağlanır ve bunun için özel bir bağlantı sistemi vardır. Yani dijital piyanoda pedalsız da çalabilirsin. Ancak ilerlemeye başlar başlamaz icrandaki derinlik ve nüans eksikliği olduğunu çabucak fark edersin. Dijital piyano çalan piyanistler, birkaç yıl sonra çoğunlukla bir pedal edinir ve icralarını geliştirmek için onu nasıl kullanacaklarını öğrenir.

dijital piyano pedalları
Dijital piyanoda pedal sistemi: pedalı piyano klavyesine bağla.

Piyanodaki pedallar ne işe yarar?

Pedalların piyanoda temel bir görevi vardır: icrana nüans ve derinlik katarlar. Sevdiğin şarkıları çalıyorsan, onları daha iyi çalmak için pedalları kullanman gerekir. Bir piyanoda en fazla 3 pedal bulunur ve her birinin icranın üzerinde belirli bir işlevi ve etkisi vardır.

Sustain pedalı

sustain pedalı
Akustik piyanoda sustain pedalı.

Sustain pedalı, sağ tarafta bulunan pedaldır. Akustik piyanolarda en çok kullanılan pedaldır, ayrıca dijital piyanolarda ve dijital klavyelerde de öyledir. Akustik piyanolarda sustain pedalı, damperlerin tellerden kalkmasına yol açan mekanik bir olaya neden olur. Buna “damper” olayı denir. Dijital piyanolarda bu mekanizma yapay olarak ve elektronik yolla taklit edilir. Her durumda sustain pedalı, piyano tuşlarına basıldığında çıkan sesi korumayı ve rezonans etkisiyle daha uzun süre duyulmasını sağlar. Pedala basıldığında, tuşlardan elini çekmiş olsan bile ses uzamaya devam eder. Pedalı bıraktığın anda ses hemen kesilir.

Piyano çalmaya yeni başladığında sustain pedalını kullanmak oldukça zor olabilir. Çünkü şarkının yalnızca belirli anlarında kullanılması gerekir. Onu abartırsan icranın akıcılığını ve derinliğini kaybeder. Daha önce çaldığın notalar, çalmakta olduğun notaların içine karışıp kaybolur.

Ancak nasıl kullanılacağını anladığında icran çok daha akıcı olur. İyi kullanıldığında, şarkının iki bölümü arasındaki geçişleri güzelleştiren bir yankı etkisi yaratabilirsin. İcran artık kesik kesik duyulmaz.

Sostenuto pedalı

sostenuto pedalı
Akustik piyanoda sostenuto pedalı.

Sostenuto pedalı, piyanoda ortadaki pedaldır. “Sostenuto”, “uzatılmış, sürdürülmüş” anlamına gelen İtalyanca bir sözcüktür. Müzikte bu sözcüğün birkaç anlamı olabilir, ancak burada “sesi tutmak” anlamına gelir.

Sostenuto pedalını kullandığında, yalnızca daha önce çalınmış notalar etkilenir. Pedala bastıktan sonra çalacağın notalar etkilenmez. Sustain pedalında olduğu gibi, sostenuto pedalının etkisi de ona basmayı bıraktığın anda sona erer.

Peki nasıl kullanılır? Örneğin bu pedalı sol elinle bir piyano akoru çalarken rahatlıkla kullanabilirsin. Bu akoru çalarken pedala bas (böylece etkisi akorun notaları üzerinde olur) ve hemen ardından iki elini de şarkının başka bir bölümünü çalmak için kullanabilirsin. Etki, sustain pedalından farklıdır, çünkü bu bölümün notaları uzamaz. Ama akorun notaları uzar.

Dik piyano kullananlar, sostenuto pedalının tarifinin yukarıdakiyle uyuşmadığını fark etmiş olabilir. Gerçekten de dik piyanolarda bu pedalın etkisi farklıdır. Çaldığın notaların sesini kısmanı sağlar. Buna “tekrar pedalı” da denir. Böylece çevrendekileri rahatsız etmeden şarkını ya da piyano egzersizini çalışabilirsin. Bir piyano bölümünü kusursuz çalmak tekrar gerektirir ve piyano öğrenirken pek çok hata yapılır; bu da seni dinleyenlerin kulağını tırmalayabilir. Bu pedal, başkalarını rahatsız etmeden piyano çalışmana olanak tanır.

Soft pedal

soft pedal
Akustik piyanoda soft pedal.

“Una corda pedalı” olarak da bilinen soft pedal, piyanoda en soldaki pedaldır. Soft pedalın işlevini doğru anlatmak için önce piyanonun akustik ve ses mekanizmasını açıklamamız gerekir. Piyanonun telleri, aynı sese akort edilmiş ikili veya üçlü gruplar halinde dizilir. Çekiç aynı anda birkaç tele vurduğu için bu mekanizma, bir tuşa her bastığında daha zengin bir ses üretir.

Akustik piyanoda soft pedalı kullandığında çekiçler hafifçe sağa kayar. Pedala bastığın sürece çekiçler bu kaymış konumda kalır. Soft pedal kullanılırken bir tuşa bastığında çekiçler, olağan iki ya da üç tel yerine o gruptan yalnızca bir ya da iki tele vurur. Bu akustik mekanizma daha boğuk ve daha az zengin bir ses üretir. Bu pedal, şarkının bazı bölümlerinde sesi bastırmak istediğinde kullanılır; böylece soft pedal bırakıldığında sonraki bölüm akustik olarak daha güçlü duyulur.

Piyano pedalları nasıl kullanılır?

Ayak pozisyonu

Piyano pedalları çok sayıda farklı etki yaratmak için kullanılır. Çalışına derinlik ve nüans katmana yardımcı olurlar. Temellerle başlayalım: ayağın piyano pedallarındaki konumu. Pedallar yalnızca ayak tabanıyla kullanılır. Ayak parmakları pedallara temas etmemelidir. Kullanılsın ya da kullanılmasın, pedal her zaman ayağa temas etmeli ve ayak ona basmaya hazır olmalıdır. Topuk sürekli yere değmeli ve asla yerden kalkmamalıdır.

Ayağın pedaldaki konumunu gördüğümüze göre, bazı kullanım yöntemlerine geçebiliriz. Pedalları akıllıca kullanmanın birçok farklı tekniği vardır. İşte bunlardan birkaçı.

Legato pedal tekniği

Bu terim, en sık kullanılan sustain pedalı tekniğini ifade eder. Piyanist, bir sonraki notayı çalmadan önce bir notanın sesini uzatmak istediğinde kullanılır. İlk notanın sesi kesilir ve ikinci notanın sesi aynı anda başlar. Bunun için ayağın, elin tuşa indiği anda tam olarak pedalı bırakmalıdır. Legato pedal tekniği, icranda akıcılık etkisi yaratır.

Doğrudan pedal tekniği (veya eşzamanlı pedal tekniği)

Bu terim, en sık kullanılan sustain pedalı tekniğini ifade eder. Piyanist, bir sonraki notayı çalmadan önce bir notanın sesini uzatmak istediğinde kullanılır. İlk notanın sesi kesilir ve ikinci notanın sesi aynı anda başlar. Bunun için ayağın, elin tuşa indiği anda tam olarak pedalı bırakmalıdır. Legato pedal tekniği, icranda akıcılık etkisi yaratır.

Hazırlayıcı pedal

Bu, en basit tekniktir. Şarkının başlangıcına ya da belirli bir bölüme hazırlık olarak sustain pedalına basmaktan ibarettir. Bu, nota (veya akor) tarafından üretilen sese azami derinlik ve rezonans kazandırır.

Bağlayıcı pedal

Bu teknik, ellerle birbirine bağlanamayan iki notayı ses düzeyinde birleştirmeyi sağlar. Bu durumda pedal yalnızca notaları birbirine bağlamak için kullanılır, sese belirli bir etki katmak için değil.

Artikülasyon pedalı

Bu teknik, pedalı yankı ya da rezonans etkisi olarak kullanırken çalınan her bir piyano notasını birbirinden ayırmaktan oluşur. Böylece her nota sesinin uzamasından yararlanır ve bir sonraki notanın sesini daha nitelikli ve akıcı bir biçimde öne alır. Bu sayede bitişlerin daha kontrollü olur ve icran çok daha akıcı duyulur.

Yarım pedal

Bu teknik, sustain pedalına çok hafifçe basmaktan ibarettir; böylece damperler çaldığın notaların tellerine yalnızca biraz değer. Bu, biraz daha zengin ve daha melodik bir ses verir.

Sustain pedalını doğru kullanmana yardımcı olması için Huw Rees’in video dersini izleyebilirsin. Bu, yukarıda anlattıklarımızı tamamlayacak ve sana görsel bir destek sunacak:

Piyano notasında pedal işaretleri nasıl okunur?

Piyano notasında pedal işaretleri çok basittir. Her pedal için iki sembol vardır: biri pedala ne zaman basacağını, diğeri ne zaman bırakacağını gösterir.

Sustain pedalının işareti

Sustain pedalı şöyle gösterilir:
– Pedala basmak için: “Ped.”;
– Pedalı bırakmak için: “*”.

Gördüğün gibi, “Ped.” ve “*” sembolleri arasındaki sürede, portedeki tüm notalar pedala basılı halde çalınmalıdır.

sustain pedalı işareti
Piyano notasında sustain pedalının işareti.

Sostenuto pedalının işareti

Sostenuto pedalı şöyle gösterilir:
– Pedala basmak için: “Sost. Ped.”;
– Pedalı bırakmak için: “*”.

sostenuto pedalı işareti
Piyano notasında sostenuto pedalının işareti.

Soft pedalın işareti

Soft pedal (veya una corda pedalı) şöyle gösterilir:
– Pedala basmak için: “una corda”;
– Pedalı bırakmak için: “tre corde”.

soft pedal işareti
Piyano notasında soft pedalın işareti.

Artık piyano pedallarının temelleri hakkında bilmen gereken her şeyi biliyorsun. Bu küçük özetin işine yaradığını umuyoruz! Şimdi bilgilerini, La Touche Musicale piyano öğrenme uygulamasıyla piyanoyu daha da iyi çalmak için kullan.

Yazıyı şurada paylaş:

Facebook
Twitter
Email
Tumblr
Reddit
WhatsApp
LinkedIn
Puan:
5 / 5 üzerinden değerlendirildi

Müzik uygulamalarımızı keşfet

La Touche Musicale, müziği kolayca öğrenmen, çalman ve notaya dökmen için güçlü AI uygulamaları sunar. Hepsine aşağıdan göz atabilirsin.

En iyi sonuç: solo piyano

PianoConvert logosu

Piyano parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

PianoConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo gitar

GuitarConvert logosu

Gitar parçalarını eşsiz bir doğrulukla tab’a dönüştür.

GuitarConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo ses

SingConvert logosu

Vokal kayıtlarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

SingConvert arayüzü

En iyi sonuç: birden çok enstrüman

BandConvert logosu

Birden çok enstrümanlı parçaları eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

BandConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo bateri

DrumConvert logosu

Bateri parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

DrumConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo keman

ViolinConvert logosu

Keman parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

ViolinConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo saksofon

SaxConvert logosu

Saksofon parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

SaxConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo flüt

FluteConvert logosu

Flüt parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

FluteConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo bas gitar

BassConvert logosu

Bas gitar parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

BassConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo trompet

TrumpetConvert logosu

Trompet parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

TrumpetConvert arayüzü

En iyi sonuç: solo org

OrganConvert logosu

Org parçalarını eşsiz bir doğrulukla notaya dönüştür.

OrganConvert arayüzü

Müzik yolculuğunda daha da ileri gitmek ister misin?

PianoGo ile 3.000’den fazla şarkıyı piyanoda kolayca çalmayı öğrenebilirsin.

İdeal kullanıcı: amatör piyanist

PianoGo logosu

Sevdiğin şarkıları piyanoda büyük bir kolaylıkla öğren.

La Touche Musicale piyano uygulaması

Şunlar da hoşuna gidebilir …