{"id":196940,"date":"2022-08-27T20:55:55","date_gmt":"2022-08-27T18:55:55","guid":{"rendered":"https:\/\/latouchemusicale.com\/?p=196940"},"modified":"2026-10-30T17:29:47","modified_gmt":"2026-10-30T16:29:47","slug":"how-to-use-piano-pedals","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/latouchemusicale.com\/pl\/how-to-use-piano-pedals\/","title":{"rendered":"Peda\u0142y w pianinie: do czego s\u0142u\u017c\u0105 i jak dzia\u0142aj\u0105?"},"content":{"rendered":"\n

Czym s\u0105 peda\u0142y w pianinie?<\/h2>\n\n

Peda\u0142y znajduj\u0105 si\u0119 w dolnej cz\u0119\u015bci instrumentu. Zwykle s\u0105 trzy i ka\u017cdy z nich pe\u0142ni \u015bci\u015ble okre\u015blon\u0105 funkcj\u0119.<\/p>\n\n

Peda\u0142y w pianinach akustycznych<\/h3>\n\n

Zar\u00f3wno pianina, jak i fortepiany akustyczne maj\u0105 peda\u0142y w dolnej cz\u0119\u015bci korpusu. W tradycyjnych instrumentach by\u0142y zawsze trzy peda\u0142y. W nowszych bywa, \u017ce s\u0105 tylko dwa (te u\u017cywane najcz\u0119\u015bciej).\u00a0W pianinach akustycznych peda\u0142y s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 mechanizmu, wi\u0119c \u2013 w przeciwie\u0144stwie do pianin cyfrowych \u2013 wbudowano je w konstrukcj\u0119 instrumentu.<\/p>\n\n

\"pedały
System peda\u0142\u00f3w w pianinie akustycznym<\/figcaption><\/figure>\n\n

Peda\u0142y w pianinach cyfrowych<\/h3>\n\n

W pianinach cyfrowych peda\u0142y s\u0105 opcjonalne. Zazwyczaj do instrumentu pod\u0142\u0105cza si\u0119 tylko jeden peda\u0142 (ten, kt\u00f3rego piani\u015bci u\u017cywaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej) przez specjalne z\u0142\u0105cze. W pianinie cyfrowym mo\u017cna wi\u0119c gra\u0107 bez peda\u0142u. Gdy jednak zaczniesz robi\u0107 post\u0119py, szybko us\u0142yszysz, \u017ce twojej grze brakuje g\u0142\u0119bi i niuans\u00f3w. Piani\u015bci, kt\u00f3rzy od kilku lat graj\u0105 na pianinie cyfrowym, zwykle w ko\u0144cu kupuj\u0105 peda\u0142 i ucz\u0105 si\u0119 z niego korzysta\u0107, \u017ceby gra\u0107 lepiej.<\/p>\n\n

\"pedały
System peda\u0142\u00f3w w pianinie cyfrowym: pod\u0142\u0105cz peda\u0142 do klawiatury pianina.<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n

Do czego s\u0142u\u017c\u0105 peda\u0142y w pianinie?<\/h2>\n\n

Peda\u0142y odgrywaj\u0105 w pianinie bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119: nadaj\u0105 twojej grze niuanse i g\u0142\u0119bi\u0119. Je\u015bli grasz swoje ulubione\u00a0utwory, musisz u\u017cywa\u0107 peda\u0142\u00f3w, \u017ceby brzmia\u0142y lepiej. W pianinie s\u0105 co najwy\u017cej 3 peda\u0142y i ka\u017cdy z nich ma okre\u015blon\u0105 funkcj\u0119 oraz inaczej wp\u0142ywa na brzmienie.<\/p>\n\n

Peda\u0142 sustain<\/h3>\n\n
\"pedał
Peda\u0142 sustain w pianinie akustycznym.<\/figcaption><\/figure>\n\n

Peda\u0142 sustain to peda\u0142 po prawej stronie. Jest najcz\u0119\u015bciej u\u017cywany w pianinach akustycznych, ale tak\u017ce w pianinach cyfrowych i keyboardach.\u00a0W pianinie akustycznym naci\u015bni\u0119cie tego peda\u0142u powoduje, \u017ce t\u0142umiki unosz\u0105 si\u0119 znad strun. To zjawisko nazywa si\u0119 \u201epeda\u0142em t\u0142umikowym\u201d.\u00a0W pianinach cyfrowych ten mechanizm jest odtwarzany sztucznie, w spos\u00f3b elektroniczny.\u00a0W ka\u017cdym przypadku peda\u0142 sustain pozwala zachowa\u0107 d\u017awi\u0119k wydobyty po naci\u015bni\u0119ciu klawiszy i przed\u0142u\u017cy\u0107 go dzi\u0119ki efektowi rezonansu.\u00a0Dop\u00f3ki peda\u0142 jest wci\u015bni\u0119ty, d\u017awi\u0119k trwa, nawet je\u015bli pu\u015bcisz klawisze.\u00a0Gdy zwolnisz peda\u0142, d\u017awi\u0119k natychmiast cichnie.<\/p>\n\n

Na pocz\u0105tku nauki gry na pianinie peda\u0142 sustain mo\u017ce sprawia\u0107 sporo trudno\u015bci. Trzeba go bowiem u\u017cywa\u0107 tylko w okre\u015blonych momentach utworu. Je\u015bli b\u0119dziesz go nadu\u017cywa\u0107, twoja gra straci p\u0142ynno\u015b\u0107 i g\u0142\u0119bi\u0119, a wcze\u015bniej zagrane d\u017awi\u0119ki zlej\u0105 si\u0119 z tymi, kt\u00f3re grasz w danej chwili.<\/p>\n\n

Kiedy jednak zrozumiesz, jak z niego korzysta\u0107, twoja gra stanie si\u0119 o wiele p\u0142ynniejsza. Uzyskasz efekt echa, kt\u00f3ry \u2013 dobrze zastosowany \u2013 poprawi przej\u015bcia mi\u0119dzy dwiema cz\u0119\u015bciami utworu. Twoja gra przestanie by\u0107 szarpana.<\/p>\n\n

Peda\u0142 sostenuto<\/h3>\n\n
\"pedał
Peda\u0142 sostenuto w pianinie akustycznym.<\/figcaption><\/figure>\n\n

Peda\u0142 sostenuto to \u015brodkowy peda\u0142 w pianinie. \u201eSostenuto\u201d to w\u0142oskie s\u0142owo oznaczaj\u0105ce \u201epodtrzymany\u201d. W muzyce mo\u017ce mie\u0107 kilka znacze\u0144, ale tutaj chodzi o \u201eprzyt\u0142umienie\u201d.<\/p>\n\n

Gdy u\u017cywasz peda\u0142u sostenuto, dzia\u0142a on tylko na d\u017awi\u0119ki, kt\u00f3re zosta\u0142y zagrane wcze\u015bniej. D\u017awi\u0119ki zagrane po naci\u015bni\u0119ciu peda\u0142u nie s\u0105 przez niego podtrzymywane. Podobnie jak w przypadku peda\u0142u sustain, efekt znika, gdy tylko go pu\u015bcisz.<\/p>\n\n

Jak wi\u0119c z niego korzysta\u0107? Z powodzeniem mo\u017cesz go u\u017cy\u0107 na przyk\u0142ad wtedy, gdy lew\u0105 r\u0119k\u0105 grasz akord na pianinie<\/span>. Wci\u015bnij peda\u0142 podczas gry akordu (\u017ceby podtrzyma\u0142 jego d\u017awi\u0119ki), a zaraz potem mo\u017cesz obiema r\u0119kami zagra\u0107 inn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 utworu. Efekt r\u00f3\u017cni si\u0119 od peda\u0142u sustain, poniewa\u017c d\u017awi\u0119ki tej cz\u0119\u015bci nie wybrzmiewaj\u0105 d\u0142u\u017cej. Podtrzymane zostaj\u0105 jednak d\u017awi\u0119ki akordu.<\/p>\n\n

Je\u015bli grasz na pianinie (a nie na fortepianie), by\u0107 mo\u017ce zauwa\u017cysz, \u017ce opis peda\u0142u sostenuto powy\u017cej nie zgadza si\u0119 z tym, co robi tw\u00f3j peda\u0142. W pianinach ten peda\u0142 dzia\u0142a bowiem inaczej: pozwala wyciszy\u0107 d\u017awi\u0119k granego utworu. Nazywa si\u0119 go te\u017c \u201epeda\u0142em \u0107wiczeniowym\u201d. Dzi\u0119ki niemu mo\u017cesz pracowa\u0107 nad utworem lub \u0107wiczeniem na pianino<\/span><\/a>, nie przeszkadzaj\u0105c otoczeniu. Doprowadzenie partii fortepianowej do perfekcji wymaga powtarzania, a przy nauce gry na pianinie pope\u0142nia si\u0119 wiele b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 dra\u017cni\u0107 uszy s\u0142uchaczy. Ten peda\u0142 pozwala \u0107wiczy\u0107 gr\u0119 na pianinie<\/a> bez przeszkadzania innym.<\/p>\n\n

Peda\u0142 una corda (soft)<\/h3>\n\n
\"pedał
Peda\u0142 una corda w pianinie akustycznym.<\/figcaption><\/figure>\n\n

Peda\u0142 soft, nazywany te\u017c peda\u0142em \u201euna corda\u201d, to pierwszy peda\u0142 z lewej strony. \u017beby dobrze wyja\u015bni\u0107 jego dzia\u0142anie, trzeba najpierw opisa\u0107 mechanizm akustyczny pianina. Struny s\u0105 zgrupowane po dwie lub trzy i stroi si\u0119 je na ten sam d\u017awi\u0119k (unisono). Dzi\u0119ki temu brzmienie jest bogatsze, poniewa\u017c m\u0142oteczek uderza w kilka strun naraz po ka\u017cdym naci\u015bni\u0119ciu klawisza.<\/p>\n\n

Gdy u\u017cywasz peda\u0142u soft w pianinie akustycznym, m\u0142oteczki przesuwaj\u0105 si\u0119 lekko w prawo. Dop\u00f3ki trzymasz peda\u0142, pozostaj\u0105 w tym przesuni\u0119tym po\u0142o\u017ceniu. Po naci\u015bni\u0119ciu klawisza m\u0142oteczek uderza wtedy tylko w jedn\u0105 lub dwie struny z danej grupy zamiast w zwyk\u0142e dwie lub trzy. Ten mechanizm daje d\u017awi\u0119k bardziej przyt\u0142umiony i mniej bogaty. Peda\u0142u u\u017cywa si\u0119, gdy chcesz st\u0142umi\u0107 brzmienie niekt\u00f3rych fragment\u00f3w utworu, aby po puszczeniu peda\u0142u kolejna cz\u0119\u015b\u0107 zabrzmia\u0142a z wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105.<\/p>\n\n

<\/p>\n\n

Jak u\u017cywa\u0107 peda\u0142\u00f3w w pianinie?<\/h2>\n\n

U\u0142o\u017cenie stopy<\/h3>\n\n

Peda\u0142y pozwalaj\u0105 uzyska\u0107 bardzo wiele efekt\u00f3w. Pomagaj\u0105 nada\u0107 grze g\u0142\u0119bi\u0119 i niuanse. Zacznijmy od podstaw<\/span><\/a>: u\u0142o\u017cenia stopy na peda\u0142ach. Peda\u0142\u00f3w u\u017cywa si\u0119 wy\u0142\u0105cznie podeszw\u0105 stopy, palce nie powinny ich dotyka\u0107. Niezale\u017cnie od tego, czy akurat z niego korzystasz, stopa powinna ca\u0142y czas spoczywa\u0107 na pedale, gotowa, by go nacisn\u0105\u0107. Pi\u0119ta musi stale dotyka\u0107 pod\u0142ogi i nigdy si\u0119 od niej nie odrywa\u0107.<\/p>\n\n

Skoro wiesz ju\u017c, jak u\u0142o\u017cy\u0107 stop\u0119 na pedale, mo\u017cemy przej\u015b\u0107 do sposob\u00f3w jego u\u017cycia. Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych technik rozs\u0105dnego peda\u0142owania. Oto kilka z nich.<\/p>\n\n

Peda\u0142owanie legato<\/h3>\n\n

Tym terminem okre\u015bla si\u0119 najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 technik\u0119 peda\u0142u sustain. U\u017cywa si\u0119 jej, gdy pianista chce przed\u0142u\u017cy\u0107 brzmienie d\u017awi\u0119ku przed zagraniem nast\u0119pnego. D\u017awi\u0119k pierwszej nuty cichnie, a drugiej zaczyna si\u0119 w tym samym momencie. W tym celu stopa musi zwolni\u0107 peda\u0142 dok\u0142adnie w chwili, gdy r\u0119ka naciska klawisz.\u00a0Peda\u0142owanie legato daje efekt p\u0142ynno\u015bci w twojej grze.<\/p>\n\n

Peda\u0142owanie bezpo\u015brednie (lub jednoczesne)<\/h3>\n\n

Tym terminem okre\u015bla si\u0119 najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 technik\u0119 peda\u0142u sustain. U\u017cywa si\u0119 jej, gdy pianista chce przed\u0142u\u017cy\u0107 brzmienie d\u017awi\u0119ku przed zagraniem nast\u0119pnego. D\u017awi\u0119k pierwszej nuty cichnie, a drugiej zaczyna si\u0119 w tym samym momencie. W tym celu stopa musi zwolni\u0107 peda\u0142 dok\u0142adnie w chwili, gdy r\u0119ka naciska klawisz.\u00a0Peda\u0142owanie legato daje efekt p\u0142ynno\u015bci w twojej grze.<\/p>\n\n

Peda\u0142 wyprzedzaj\u0105cy<\/h3>\n\n

To najprostsza technika. Polega na wci\u015bni\u0119ciu peda\u0142u sustain jeszcze przed pocz\u0105tkiem utworu lub konkretnego fragmentu.\u00a0Dzi\u0119ki temu d\u017awi\u0119k nuty (lub akordu) ma maksymaln\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 i rezonans.<\/p>\n\n

Peda\u0142 \u0142\u0105cz\u0105cy<\/h3>\n\n

Ta technika pozwala po\u0142\u0105czy\u0107 pod wzgl\u0119dem brzmienia dwa d\u017awi\u0119ki, kt\u00f3rych nie da si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 r\u0119kami. W tym przypadku peda\u0142 s\u0142u\u017cy wy\u0142\u0105cznie do \u0142\u0105czenia d\u017awi\u0119k\u00f3w, a nie do dodawania szczeg\u00f3lnego efektu.<\/p>\n\n

Peda\u0142 artykulacyjny<\/h3>\n\n

Ta technika polega na oddzielaniu ka\u017cdego z d\u017awi\u0119k\u00f3w pianina<\/span><\/a> podczas u\u017cywania peda\u0142u jako efektu echa lub rezonansu. Dzi\u0119ki temu ka\u017cdy d\u017awi\u0119k wybrzmiewa d\u0142u\u017cej, a jednocze\u015bnie lepiej i p\u0142ynniej przygotowuje brzmienie nast\u0119pnego. Zako\u0144czenia fraz b\u0119d\u0105 wtedy bardziej kontrolowane, a twoja gra zabrzmi znacznie p\u0142ynniej.<\/p>\n\n

P\u00f3\u0142peda\u0142<\/h3>\n\n

Ta technika polega na bardzo lekkim naci\u015bni\u0119ciu peda\u0142u sustain, tak aby t\u0142umiki tylko odrobin\u0119 dotyka\u0142y strun granych d\u017awi\u0119k\u00f3w. Daje to nieco bogatsze i bardziej melodyjne brzmienie.<\/p>\n\n

\u017beby \u0142atwiej by\u0142o ci poprawnie u\u017cywa\u0107 peda\u0142u sustain, mo\u017cesz obejrze\u0107 film instrukta\u017cowy Huwa Reesa. Uzupe\u0142ni on to, co napisali\u015bmy wy\u017cej, i poka\u017ce wszystko na obrazie:<\/p>\n\n

\n